Skalniak ogrodowy: jak założyć skalniak w ogrodzie?

Trudno przecenić piękno klasycznych rabat kwiatowych czy urok aksamitnej murawy pokrywającej starannie wyznaczony trawnik. Czasem jednak w ogrodzie potrzeba urozmaicenia, czegoś zaskakującego, co przełamie monotonię płaskiego terenu. Skalniak ogrodowy to jeden ze sposobów na zróżnicowanie kompozycji ogrodu i nadanie jej wyrazistej struktury – co więcej, do jego budowy można wykorzystać zalegające w ogrodzie kamienie i żwir. Swoim wyglądem skalniak ma przypominać małe pasmo górskie lub skaliste wzniesienie – połowę jego konstrukcji stanowią zwykle kamienie tworzące półki, na których można zasadzić rośliny górskie, płożące iglaki czy niewielkie kwiaty. Choć jego tworzenie wymaga dłuższego czasu, nie jest ono zbyt skomplikowane – zwłaszcza z naszym poradnikiem pokazującym, jak założyć skalniak krok po kroku.

skalniak ogrodowy

Skalniak ogrodowy – wybór miejsca

Zadaniem skalniaka jest imitowanie zbocza górskiego, na którym rosną rośliny alpejskie, dlatego najważniejszą kwestią jest umieszczenie konstrukcji w punkcie ogrodu o dużym nasłonecznieniu. W pobliżu nie powinny znajdować się drzewa czy rozłożyste krzewy, które latem mogłyby rzucać na skalniak cień, zaś jesienią zrzucać na niego liście mogące przysypać delikatne rośliny.

Nie istnieją żadne reguły określające rozmiar skalniaka ogrodowego – może on być zarówno mały, jak i bardzo rozbudowany. W rozległych ogrodach zaprojektowanych na przykład w stylu angielskim służy on nadaniu terenowi nieregularnego wyglądu, może więc przybierać duże rozmiary. W niewielkim przydomowym ogródku skalniak oczywiście również ma zdobić, nie może jednak przeszkadzać w wykonywaniu podstawowych ogrodniczych czynności, jak na przykład koszenie trawy. Najlepszym rozwiązaniem będzie więc mały, w przybliżeniu owalny skalniak, który łatwo będzie ominąć kosiarką.

Skalniak ogrodowy ma imitować naturalnie występujące wzniesienia i kamieniste pagórki, dlatego jego kształt powinien być nieregularny. Podczas projektowania ogrodu skalnego unikajmy symetrii – na przykład nie zakładajmy skalniaka na środku trawnika, bo będzie wyglądał jak samotna wyspa. Znacznie lepszym dla niego miejscem będzie obwód ogrodu i stanowisko w pobliżu płotu czy ściany domu – bardzo dobrze zaprezentuje się skalniak przy tarasie, na którym spędzamy dużo czasu. Jeśli w naszym ogrodzie naturalnie występują wzniesienia czy zagłębienia terenu, to właśnie na nich warto założyć ogród skalny – skalniak na skarpie będzie doskonale naśladował górski krajobraz i wyeliminuje konieczność sztucznego usypywania ziemi. Atrakcyjnym wizualnie połączeniem jest zestawienie skalniaka z wodą – może to być naturalny staw, oczko wodne, mała kaskada czy strumyk.

mały skalniak w ogrodzie

Kamienie na skalniak

Podczas tworzenia skalniaka ogrodowego nadrzędnym celem jest imitowanie natury. Oznacza to, że skalny ogródek powinien w jak największym stopniu odzwierciedlać naturalnie spotykane formacje – zbocza gór, pagórki, kamieniste wzniesienia. Pierwszym sposobem na stworzenie namiastki naturalnej kompozycji jest wybranie odpowiedniego rodzaju kamieni – najlepiej sięgnąć po te najbardziej charakterystyczne dla obszaru, na którym znajduje się dom. Możemy nawet posłużyć się kamieniami znajdującymi się w naszym ogródku – zamiast tracić czas i energię na ich usunięcie, wystarczy przenieść je na przeznaczone na skalniak miejsce. Jeśli jednak chcemy, aby głazy były zróżnicowane kolorystycznie, konieczne może okazać się przywiezienie ich z innego miejsca lub zakupienie ze składów.

Atrakcyjnym wizualnie rodzajem kamienia jest czerwony piaskowiec. Nie jest on co prawda zbyt trwały i szybko ulega rozpadowi, ale jego żywa, rdzawa barwa będzie stanowić znakomite tło dla zielonych liści kwiatów. Równie dobrze będzie prezentował się różnokolorowy wapień czy dolomit. Jeśli jednak poszukujemy czegoś o bardzo wysokiej trwałości, warto sięgnąć po granity i bazalty. Pamiętajmy jednak, że kamienie również posiadają swój odczyn – bazalt, piaskowiec i wapień są zasadowe, zaś granit ma odczyn kwaśny.

Pamiętajmy, aby wybierać kamienie o różnorodnych kształtach i rozmiarach – przydadzą się zarówno większe głazy, jak i mniejsze bryły. Z kolei zróżnicowana forma kamieni urozmaici całą kompozycję – najlepiej wybierać te o ostrych, nieregularnych liniach kojarzących się z górskimi skałami. Sprawdzą się też kamienie posiadające pęknięcia i nacieki lub porosłe mchem.

Rośliny na skalniak

Skalniak ogrodowy to miejsce przeznaczone przede wszystkim do hodowli tzw. roślin alpejskich, czyli kwiatów i krzewinek występujących w górach powyżej górnej granicy lasu i kosodrzewiny. Należą do nich na przykład jaskier, skalnica bazaltowa, szarotka alpejska, goryczka bezłodygowa czy kostrzewa pstra. Przepadają one za bezpośrednim, długotrwałym nasłonecznieniem, dlatego należy sadzić je od południowej lub południowo-zachodniej strony skalniaka. Preferują ziemię przepuszczalną, o niskiej żyzności oraz odczynie obojętnym lub zasadowym – taka też gleba powinna występować w skalnym ogródku.

Jednak skalniak nie musi być wyłącznie zasiedlony przez rośliny górskie, wręcz przeciwnie, można eksperymentować z rozmaitymi gatunkami – kwitnącymi, iglastymi lub liściastymi pod warunkiem, że będą one niskie lub wręcz płożące. Na jego boku można posadzić rośliny cebulowe, które będą stanowiły ozdobę wczesną wiosną. W najbardziej widocznym punkcie skalniaka należy umieścić byliny kwitnące lub posiadające dekoracyjne liście – najlepszy efekt da posadzenie ich w kępach po kilka sztuk. Jeśli chcemy wprowadzić do kompozycji płożące iglaki, najlepiej rozlokować je u podnóża konstrukcji – nie zagłuszą wtedy innych roślin. Wyższe krzewy iglaste lub liściaste lepiej zasadzić z tyłu skalniaka za wyznaczającym go kręgiem kamieni tak, aby stanowiły dla niego tło i uzupełnienie. Poza linią wyznaczającą skalny ogródek trzeba też umieścić rośliny lubujące się w glebie kwaśnej, która nie może znaleźć się na samym skalniaku.

Skalniak ogrodowy wymaga zróżnicowania gatunków roślin, jednak nie może zapanować na nim chaos. Zamiast kupować zbyt wiele sadzonek, lepiej ograniczyć się do kilku gatunków. Rośliny należ sadzić w kępach, pozostawiając im wystarczająco dużo miejsca na rozrost. Należy również pamiętać o dobieraniu roślin pod względem zmienności sezonowej – skalniak ma zdobić przez cały rok, dlatego kwiaty powinny uzupełniać się w kwitnieniu. Po więcej wskazówek – jak dobierać i sadzić rośliny na skalniaki – zapraszamy do osobnego artykułu: Rośliny na skalniak – gatunki na słoneczny i zacieniony skalniak.

skalniak przed domem

Jak zrobić skalniak? Instrukcja krok po kroku

Krok 1. Projekt skalniaka

Projektowanie najlepiej rozpocząć od sporządzenia planu ogrodu i naszkicowania na nim bryły skalniaka. Centralne zbocze powinno być usytuowane od strony południowej lub południowo-zachodniej. Jeśli na skalniak wybieramy miejsce porośnięte trawą, musimy je najpierw z niej oczyścić – wstępnie określamy zarys skalniaka i z wybranego obszaru dokładnie zdejmujemy darń oraz warstwę ziemi znajdującą się tuż pod nią. Grunt przekopujemy na głębokość szpadla.

Narzędzia ogrodnicze – produkty

Krok 2. Prace przygotowawcze

Na tak przygotowanym terenie wyznaczamy dokładny kształt naszego ogrodu skalnego. Na jego obwodzie jeden przy drugim wkopujemy duże kamienie – mają one za zadanie tworzyć ścianę skalniaka. Ziemię wewnątrz skalniaka należy mocno podlać i odczekać kilka dni, aby dobrze osiadła.

Krok 3. Przygotowanie podłoża pod skalniak

Po utworzeniu ścian skalniaka ogrodowego nadchodzi czas na wysypanie jego wnętrza odpowiednim podłożem. Na początek usypujemy warstwę drenażową, która umożliwi właściwy odpływ wody – może składać się ona z piasku, żwiru i drobnych kamieni. Unikajmy jednak tworzenia drenażu z gruzu po remoncie czy budowie domu – tego typu odłamki mogą posiadać duże ilości wapna, które szkodzą roślinom. Na warstwie drenującej układamy darń odwróconą korzeniami do góry i całość przysypujemy przepuszczalną ziemią ogrodniczą.

Krok 4. Kształtowanie skalniaka

Po wykonaniu “bazy” dla skalniaka z ziemi i kamieni zaczynamy formować na nim niewielkie wzniesienie o łagodnych zboczach. Do jego wykonania warto użyć nieco mniejszych kamieni od tych ułożonych na obwodzie. Można też posłużyć się bardziej płaskimi kamieniami, które układane schodkowo stworzą skalniak tarasowy. Między kamieniami warto zachować kilkucentymetrowe odstępy, w których będzie można zasadzić rośliny. Po ułożeniu głazów całość znowu obficie podlewamy i czekamy kilka dni, aż ziemia ponownie osiądzie.

Krok 5. Sadzenie roślin

Gdy mamy już pewność, że ziemia osiadła i cała konstrukcja ogrodu skalnego jest solidna, możemy przystąpić do sadzenia roślin. Na początek warto “przymierzyć” je do skalniaka – doniczki z sadzonkami wystarczy rozstawić w wybranych punktach, sprawdzając, jak będą się tam prezentować. Rośliny powinny kontrastować z kamieniami oraz wzajemnie ze sobą pod względem kolorów, kształtów, rozmiarów oraz faktur. Należy sadzić je w kępach, lokując sadzonki w pobliżu kamieni o lubianym przez nie odczynie. W wybranym miejscu dodatkowo wysypujemy warstwę preferowanej przez roślinę gleby i umieszczamy w niej okaz. Po zasadzeniu rośliny podlewamy.

skalniak w ogrodzie

Data publikacji: ostatnia modyfikacja:

Mogą Cię zainteresować
Inne artykuły w kategorii Porady
Zobacz więcej artykułów w kategorii Porady
Komentarze
Ciekawy artykuł. Przy budowie skalniak warto pomyśleć o zakupie materiału kamiennego bezpośrednio w kopalni. Polska kopalnia piaskowca oferuje ciekawe wzory i rodzaje kamienie ogrodowego.
  • Dodano 5 miesiący temu