Czego szukasz?
Zobacz także
Homebook.pl Homebook.pl
Opublikowany:   Zmodyfikowany:  

Meble PRL znowu modne! 17 ikon polskiego designu, które musisz znać

Boom na meble z PRL-u wciąż trwa. Coraz więcej osób zdaje sobie sprawę, że niepozorny fotel z domu babci może mieć sporą wartość i lepiej nie wyrzucać go na śmietnik. Jakie modele są dziś cenione przez miłośników designu i kolekcjonerów? Oto krótki przewodnik po meblach z PRL-u, które trzeba znać. Znajdziesz w nim masowo produkowane sprzęty z lat 50. i 60., rzadkie okazy kolekcjonerskie oraz zapomniane projekty, które trafiły do realizacji zaledwie kilka lat temu.

Fotele z PRL-u

Fotel Chierowskiego

Zacznijmy od mebla, który stał się ikoną polskiego wzornictwa powojennego. Fotel 366 Józefa Chierowskiego to model produkowany nieprzerwanie od lat 60. do 80. Niewielki, wygodny, nowoczesny – przypadł do gustu setkom tysięcy Polaków. Kilka lat temu powrócił na rynek jako flagowy produkt marki 366 Concept. Więcej na temat kultowego fotela przeczytasz w artykule Fotel Chierowskiego 366 – najsłynniejszy fotel PRL-u.

Fotel Zajączek (typu 300-177)

Fotel 300-177, potocznie nazywany Zajączkiem, zawdzięcza swój przydomek trójkątnym podłokietnikom, które naśladują kształt zajęczych uszu. Pod względem konstrukcji przypomina fotel 366, dlatego wiele osób omyłkowo przypisuje jego projekt J.M. Chierowskiemu. Mebel, produkowany w latach 60. przez fabryki w Świebodzinie i Gościcinie, został przywrócony do życia w 2015 roku dzięki staraniom marki 366 Concept.

Fotel Lisek (typu 300-190)

Lisek to zgrabny fotel na toczonych nóżkach, który wziął swoją nazwę od nazwiska projektanta – Henryka Lisa. Ze względu na prostą budowę bywa mylony z fotelem typu 300-201, czyli popularnym Śnieżnikiem. Ten drugi ma jednak znacznie ostrzejsze linie i kanciaste, zwężane ku dołowi nogi. Lisek zadebiutował na rynku pod koniec lat 60., a za jego produkcję odpowiadało kilka zakładów, m.in. Bystrzycka Fabryka Mebli i Dolnośląska Fabryka Mebli w Świebodzicach. W 2017 doczekał się wznowienia za sprawą 366 Concept.

Fotel RM58

Fotel RM58, zaprojektowany przez Romana Modzelewskiego w 1958 roku, to kolejna ikona polskiego designu. Artysta wykonał go własnoręcznie, wykorzystując nowatorską w tamtym czasie technologię – uformował siedzisko z laminatu poliestrowo-szklanego, uzyskując efekt jednorodnej, pozbawionej spoin skorupy. Chociaż efekt jego pracy zachwycił samego Le Corbusiera, fotel utknął w fazie prototypu i popadł w zapomnienie na kilkadziesiąt lat. Projekt Modzelewskiego doczekał się uznania dopiero po śmierci artysty. W 2012 roku trafił do produkcji pod szyldem marki Vzór i od tego czasu podbija serca miłośników designu na całym świecie.

Fotel muszelka
Fotel muszelka

Fotel muszelka

W latach 50. do Polski dotarła moda na organiczne, inspirowane naturą formy. Jako pierwsza uległa jej Teresa Kruszewska, tworząc słynną Muszelkę – krzesło z giętej sklejki, które zdobyło mnóstwo nagród, ale nigdy nie trafiło do masowej produkcji. W ślady projektantki podążył Lesław Kiernicki, autor fotela-muszli na stalowych nogach, z dwoma otworami w oparciu. Mebel, znany również pod nazwą fotela Ufo, jest okazem rzadko spotykanym i dość kosztownym. Znacznie łatwiej znaleźć późniejsze wcielenia fotela muszelki: produkowaną od końca lat 60. Ewę i jej dalekiego kuzyna – Emila.

Fotel R-360

Fotel R-360 Janusza Różańskiego to prawdziwa gratka dla kolekcjonerów. Chociaż powstał w 1959 roku, wciąż wygląda bardzo nowocześnie i zachwyca kolejne pokolenia użytkowników. Do jego znaków rozpoznawczych należą drewniane, zaokrąglone podłokietniki i metalowe, półkoliście wygięte nóżki. W okresie PRL-u fotel był produkowany w krótkich seriach. Dzisiaj powraca w nowej odsłonie za sprawą marki Politura.

Więcej informacji na temat popularnych foteli z PRL-u znajdziesz w artykule Fotele z PRL-u: jak rozpoznać kultowe meble?

Fotel R-360, proj. J. Różański (oliwkowy)

Fotel R-360, proj. J. Różański (oliwkowy)

3100 zł
Fotel 366 Velvet Powder Pink dąb 02, proj. J. Chierowski

Fotel 366 Velvet Powder Pink dąb 02, proj. J. Chierowski

2500 zł
Fotel proj. H. Lis, lata 70.

Fotel proj. H. Lis, lata 70.

655 zł
Fotel RM58 Matte, proj. R. Modzelewski (szary)

Fotel RM58 Matte, proj. R. Modzelewski (szary)

1585 zł

Krzesła z PRL-u

Krzesło Grzybek (typ 200-190)

Krzesło 200-190, pieszczotliwie określane Grzybkiem, to legendarny projekt prof. Rajmunda Teofila Hałasa. Mebel zachwyca smukłą sylwetką i doskonale przemyślaną konstrukcją, która wygląda na wskroś współcześnie. Dzięki temu znajduje zastosowanie w różnych aranżacjach – nie tylko z nutą retro. Słynne krzesło trafiło do produkcji w drugiej połowie lat 60. i było wytwarzane przez co najmniej 10 lat. Dzisiaj można je zakupić wyłącznie na rynku wtórnym.

Krzesło patyczak (typ A-5910)

Patyczaki, nazywane również krzesłami szczebelkowymi, świeciły triumfy w latach 60. i 70. Teraz powracają w wielkim stylu, stając się popularnym elementem wystroju mieszkań, knajp i kawiarni. Ich największym atutem jest prosta, uniwersalna konstrukcja: profilowane siedzisko, smukłe, toczone nóżki i oparcie z pionowych szczebelków. W Polsce za produkcję patyczaków odpowiadała, i wciąż odpowiada, Fabryka Mebli Giętych w Radomsku (współczesny Fameg).

Krzesło siatkowe

Krzesło siatkowe to kultowy projekt Henryka Sztaby, który powstał w 1968 roku na zamówienie PSS Społem. Wykonany z metalowej siatki mebel zdobił kiedyś najmodniejsze kawiarniane ogródki i restauracje. Dzisiaj jego produkcję kontynuuje wnuk projektanta – Tomasz Sztaba. Współczesne modele wyglądają niemal identycznie jak krzesła sprzed 50 lat. Ponieważ są malowane proszkowo, można je zamówić w dowolnym kolorze z palety RAL. Jako meble przeznaczone do użytku zewnętrznego zdadzą egzamin w przydomowym ogródku, na tarasie lub balkonie.

Krzesło Skoczek (typ GFM-57 / typ 200-203)

Skoczek, czyli krzesło GFM-57, to jeden z najlepiej rozpoznawalnych projektów PRL-u. Swoją popularność zawdzięcza charakterystycznej, zaokrąglonej linii oparcia, która budzi skojarzenie ze skocznią narciarską. Projekt autorstwa Juliusza Kędziorka powstał w 1965 roku na zamówienie Gościcińskiej Fabryki Mebli i odniósł ogromny sukces komercyjny. Rok później trafił pod skrzydła Zamojskiej Fabryki Mebli, gdzie otrzymał nowe oznaczenie – 200-203. Najłatwiej znaleźć go na popularnych portalach sprzedażowych, w sklepach z meblami vintage i w prywatnych pracowniach renowacyjnych.

Krzesło Muszelka (typ 1020B)

Krzesło tapicerowane 1020B to wygodny i szalenie elegancki mebel, który powstał w latach 60. jako element zestawu stołowego “Jerzy”. Dzisiaj robi solową karierę, zdobiąc wnętrza stylowo urządzonych salonów i jadalni. Ze względu na kształt siedziska i charakterystyczny otwór w oparciu zaliczamy go do mebli nazywanych muszelkami. Projekt B. F. M. Leśniewskiego zdobył w PRL-u ogromną popularność – był chętnie kopiowany przez inne zakłady, dlatego można go spotkać w różnych wariantach.

Więcej informacji na temat popularnych krzeseł z PRL-u znajdziesz w artykule Krzesła PRL – jakie są kultowe modele?

Stoliki z PRL-u

Stolik jamnik

Pod tą uroczą nazwą kryją się lekkie i zgrabne stoliki kawowe, które wytwarzano masowo w latach 60. Skojarzenie z sympatycznym czworonogiem jest jak najbardziej uzasadnione. Klasyczne jamniki mają podłużny blat, smukłe, toczone nóżki i ciemnobrązowy kolor. Wśród najciekawszych przedstawicieli tej rasy wymienić trzeba stolik typu T-98 oraz stolik typu T-46, wyposażony w półkę z drewnianych szczebelków.

Stolik patyczak

Stoliki patyczaki mają wysokie, toczone nóżki i kwadratowe bądź trójkątne blaty. Ze względu na niewielkie wymiary sprawdzają się wyśmienicie w roli kwietników. Ich powierzchnia może być fornirowana lub zdobiona kolorowym wzorem, który przykryto taflą szkła. Wybór stolików patyczaków jest bardzo bogaty i obejmuje modele z różnych fabryk.

Stolik pod radio typu 640

Stolik typu 640, zaprojektowany jako mebel pod radio, znajduje dziś szereg innych zastosowań. W zależności od potrzeb może pełnić rolę toaletki, stolika pomocniczego lub konsoli. Przysadzista forma i zaokrąglone krawędzie mebla nawiązują do przedwojennego stylu art deco, który pozostawał w modzie jeszcze w latach 50. Za produkcję stolika odpowiadało Przedsiębiorstwo Obróbki Drzewa Nr 7 w Koronowie.

Komody, kredensy i regały z PRL-u

Komoda jamnik

Określenie “jamnik” przylgnęło nie tylko do stolików, ale również do PRL-owskich komód. Podłużne meble na wysokich nóżkach, zwane także sideboardami, mogą zastępować szafkę pod telewizor albo bieliźniarkę w sypialni. Wyglądają lekko i zgrabnie, ale są bardzo pojemne, dlatego stanowią idealne rozwiązanie do małych mieszkań. Znalezienie ładnej komody typu jamnik nie nastręcza większych trudności. Na rynku wtórnym spotkać można kultową komodę Violettę z Zielonogórskiej Fabryki Mebli, komodę typu 1050/B z fabryki w Bytomiu oraz szereg mniej znanych, ale bardzo ciekawych projektów.

Regał modułowy prof. Hałasa

Prof. Rajmund Teofil Hałas, autor kultowych Grzybków, był projektantem wyjątkowo płodnym. W jego dorobku znaleźć można m.in. dwa oryginalne regały, które stanowią przykład najlepszej klasy wzornictwa. Pierwszy z nich to regał modułowy, zaprojektowany w latach 60. i wyprodukowany w krótkich seriach. Mebel zachwyca doskonałymi proporcjami, odważnym zestawieniem kolorów i nieco figlarnym charakterem. Ponieważ jest okazem rzadkim i wyjątkowo pożądanym, osiąga zawrotnie wysokie ceny.

Regał o zmiennych wysokościach

Drugi z genialnych projektów prof. Hałasa wszedł do produkcji dopiero w 2013 roku. Mowa o ażurowym regale z 1959 roku, który dostosowuje się do potrzeb właściciela. Dzięki systemowi specjalnych klamer można łatwo zmieniać jego kształt i wysokość. Patrząc na ten minimalistyczny mebel, trudno uwierzyć, że powstał równo 60 lat temu! Za jego powrót na rynek odpowiada marka Novy Model.

Regał o zmiennych wysokościach, proj. R. Hałas (7 półek)

Regał o zmiennych wysokościach, proj. R. Hałas (7 półek)

4970 zł
Regał z zestawu kombinowanego typ 1329, proj. R. T. Hałas, Bydgoskie Fabryki Mebli, lata 60.

Regał z zestawu kombinowanego typ 1329, proj. R. T. Hałas, Bydgoskie Fabryki Mebli, lata 60.

8000 zł

Inne artykuły w tej kategorii