Zero waste – jak wprowadzić minimalizm do wnętrz?

Z roku na rok rośnie nasza świadomość ekologiczna. Coraz wyraźniej dostrzegamy, że ziemia tonie w śmieciach, których nie jesteśmy w stanie przetworzyć. Co zrobić, żeby zapobiec nadchodzącej katastrofie? Najlepiej zacząć zmiany od siebie i zaprzyjaźnić się z ideą zero waste. Z naszego artykułu dowiesz się, na czym polega popularny ruch, jak żyć zero waste, a przede wszystkim jak stworzyć ekologiczny, wolny od śmieci dom.

wnętrza eko

Co to jest zero waste?

Zero waste to bezśmieciowy styl życia. Jego zwolennicy starają się postępować w taki sposób, żeby maksymalnie ograniczyć ilość produkowanych odpadów. Chociaż idea życia bez śmieci zrodziła się pod koniec lat 90., popularność zyskała dopiero w 2015 roku za sprawą Amerykanki – Bei Johnson. Autorka książki “Zero Waste Home” udowodniła, że odpady wytworzone w ciągu roku przez czteroosobową rodzinę mogą zamknąć się w litrowym słoiku. Jej osiągnięcie zainspirowało setki tysięcy osób i dało początek prawdziwej zero-waste’owej rewolucji.

Zaczynając przygodę z zero waste, trzeba uzbroić się w cierpliwość. Propagatorzy ruchu przyznają, że wyczyn Bei Johnson jest imponujący, ale trudny do powtórzenia. Zamiast stawiać sobie nierealne cele, lepiej wprowadzać zmiany stopniowo i cieszyć się z każdego, nawet najmniejszego sukcesu.

Podstawowe zasady zero waste

Ruch zero waste opiera się na pięciu zasadach (tak zwanych 5 eRkach), które opracowała Bei Johnson. Przestrzeganie ich na co dzień pozwala ograniczysz ilość wytwarzanych śmieci do minimum.

1. Refuse (odmawiaj) – jeśli chcesz pomóc planecie, naucz się mówić “nie”. Odmawiaj, gdy sprzedawca proponuje foliówkę, dodatkowe opakowanie czy potwierdzenie zapłaty. Nie przyjmuj ulotek, gazetek promocyjnych i katalogów. Unikaj kupowania papierowych biletów. Większość z nich można nabyć drogą elektroniczną – za pośrednictwem strony internetowej lub aplikacji.

2. Reduce (ograniczaj) – kupuj tylko te rzeczy, których naprawdę potrzebujesz. Im mniej przedmiotów w Twoim domu, tym mniejsze ryzyko, że wylądują na śmietniku.

3. Reuse (wykorzystaj ponownie) – zastąp przedmioty jednorazowego użytku takimi, które można wykorzystać wielokrotnie. Znajdź nowe zastosowanie dla rzeczy, które wydają się zepsute czy zużyte.

4. Recycle (segreguj i przetwarzaj) – dbaj o prawidłową segregację śmieci i kupuj produkty, które nadają się do recyklingu.

5. Rot (kompostuj) – resztki jedzenia przerabiaj na nawóz, wykorzystuj podczas gotowania lub robiąc domowe kosmetyki.

Coraz częściej na liście pojawiają się dwa dodatkowe punkty: repair (naprawiaj) oraz remember (pamiętaj). Pierwszy uczy, żeby naprawiać zepsute rzeczy, zamiast wyrzucać je do kosza i zastępować nowymi. Drugi przypomina, żeby dokonywać świadomych wyborów i na każdym kroku pamiętać o wymienionych wyżej zasadach.

minimalizm we wnętrzach

Kuchnia zero waste

O tym, jak dużo śmieci produkujemy, najłatwiej przekonać się w kuchni. To właśnie w kuchennym koszu lądują plastikowe opakowania, kartony, puszki, butelki, szklane słoiki, resztki jedzenia, a czasem całe produkty, których domownicy nie zdążyli zużyć. Jak ograniczyć ilość śmieci w kuchni i co zrobić z tymi, których nie sposób wyeliminować?

  • Zerwij z plastikiem

Czy wiesz, że na świecie wyprodukowano już 9 mld ton tego tworzywa, z czego większość trafiła na wysypiska śmieci lub wprost do środowiska? Ekolodzy i naukowcy alarmują, że do 2050 roku w oceanach będzie więcej plastikowych odpadów niż ryb!

Żeby ograniczyć zużycie plastiku w kuchni, zachowaj czujność już na etapie zakupów. Za każdym razem, gdy wychodzisz z domu, zabieraj ze sobą dużą bawełnianą torbę oraz płócienne woreczki wielorazowego użytku, do których zapakujesz owoce, warzywa i pieczywo. Dzięki temu unikniesz wykorzystania foliowych reklamówek. Zrezygnuj również z plastikowych opakowań. Wybieraj produkty, które zostały zapakowane w szkło, papier lub są sprzedawane na wagę (najlepiej do własnych pojemników).

Urządzając kuchnię zero waste, wystrzegaj się plastikowych akcesoriów i naczyń. Zastąp je szklanymi, drewnianymi lub metalowymi odpowiednikami. Unikaj zwłaszcza tacek, kubeczków, sztućców i słomek jednorazowego użytku.

Jeśli w twojej kuchni zapląta się foliowa reklamówka lub plastikowe pudełko, nie wyrzucaj ich do kosza. Pamiętaj o zasadzie “reuse” i znajdź dla nich nowe zastosowanie: użyj do zamrożenia produktów, zważenia owoców lub warzyw. Plastikowa siatka to również dobra alternatywa dla zwykłego worka na śmieci.

  • Nie daj się nabić w butelkę

Jak pokazują badania, aż 60% Polaków kupuje wodę butelkowaną, bo ta płynąca z kranu, wydaje im się niezdatna do picia. Tymczasem “kranówka” jest w pełni bezpieczna dla zdrowia i można pić ją nawet bez przegotowania. Na dodatek kosztuje nieporównanie mniej niż woda w plastiku.

Jeśli chcesz żyć w duchu zero waste, zacznij pić wodę z kranu. Zaopatrz się w specjalną butelkę ze szkła lub grubego plastiku i napełniaj ją przed każdym wyjściem z domu. Zastosuj tę zasadę również w przypadku kawy na wynos. Zamiast zamawiać napój w jednorazowym kubku, zainwestuj we własny termos lub kubek termiczny i proś obsługę, żeby przyrządziła kawę właśnie w nim. Niektóre kawiarnie, na przykład Starbucks, propagują takie działanie, nagradzając klientów niewielką zniżką.

Zobacz produkty do organizacji kuchni
  • Planuj zakupy i posiłki

W Polsce wyrzucamy rocznie aż 235 kg jedzenia na osobę. Co możesz zrobić, żeby zapobiec podobnemu marnotrawstwu? Przede wszystkim kupuj tyle jedzenia, ile rzeczywiście potrzebujesz. Zanim udasz się do sklepu, zaplanuj posiłki na najbliższe dni i sporządź szczegółową listę zakupów. Możesz spisać produkty na kartce albo w jednej z dedykowanych do tego aplikacji, na przykład Listonic, Out of Milk lub Google Keep. Robienie zakupów z listą idzie sprawniej i pozwala zachować kontrolę nad tym, co lądują w sklepowym koszyku.

Żywność utrzyma świeżość dłużej, jeśli będzie przechowywana w prawidłowy sposób. Sprawdź więc, które produkty należy trzymać w lodówce, a które wolą temperaturę pokojową. Układając je na półkach, pamiętaj o zasadzie FIFO (first in first out): z przodu umieść żywność napoczętą lub z krótką datą ważności, z tyłu – resztę zapasów. Jeśli nie jesteś w stanie zużyć wybranych produktów, możesz je zamrozić lub zanieść do jadłodzielni, czyli punktu, który pozwala na nieodpłatną wymianę jedzenia.

  • Zużywaj resztki jedzenia

Nie wyrzucaj obierków i ścinków po warzywach, takich jak marchew, pietruszka, seler, liście pora, cebula czy czosnek. Zamiast tego odłóż resztki do pojemniczka w lodówce lub zamrażarce, a gdy zbierze się ich więcej, wykorzystaj do zrobienia bulionu. Gotowy wywar możesz rozlać do foremek na lód i przyrządzić domowe kostki rosołowe albo zamknąć w słoikach i zużywać na bieżąco. Jeśli resztki jedzenia nie nadają się do użytku, wyrzuć je na kompost. Powstanie z nich nawóz, którym zasilisz rośliny doniczkowe albo ogrodowe grządki. W sklepach internetowych znaleźć można domowe kompostowniki, które nie tylko zajmują mało miejsca, ale również ładnie wyglądają, a odpowiednio zadbane – nie wydzielają brzydkiego zapachu.

minimalistyczna kuchnia

Łazienka zero waste

W naszych łazienkach roi się od plastiku, kosmetyków pełnych chemii oraz jednorazowych produktów, które nie nadają się do przetworzenia. Czy można to zmienić? Jak dbać o higienę, nie zaśmiecając przy tym środowiska?

minimalistyczna łazienka
  • Kupuj szary papier toaletowy z makulatury. Wybieraj rolki sprzedawane na sztuki, które nie są pakowane w duże plastikowe folie.

  • Stosuj środki higieniczne wielokrotnego użytku. Do ekologicznych rozwiązań należą: maszynki z wymiennymi żyletkami, bambusowe szczoteczki do zębów i patyczki do uszu, kubeczki menstruacyjne, a także materiałowe płatki kosmetyczne, wkładki i podpaski, które można prać w pralce.

  • Wybieraj kosmetyki zero waste – wykonane z naturalnych składników i zapakowane do szklanych pojemniczków. Jeśli lubisz wyzwania, spróbuj zrobić je samodzielnie. Na blogach zero waste znajdziesz sporo przepisów, które tłumaczą, jak krok po kroku wykonać krem do twarzy, balsam do ciała, a nawet pastę do zębów.

  • Zrezygnuj z żelu pod prysznic i szamponu w plastikowym opakowaniu. Zamiast tego sięgnij po mydło i szampon w kostce.

  • Zamień chemię na domowe środki czystości. Z zabrudzeniami na płytkach i armaturze poradzi sobie rozcieńczony ocet, fugi doczyścisz proszkiem do pieczenia, a plamy na obrusie wybielisz skorupkami jajka.

Szafa w stylu zero waste

Nie od dziś wiadomo, że przemysł odzieżowy szkodzi środowisku. Popularne sieciówki wypuszczają rocznie kilka, a nawet kilkanaście linii ubrań, z czego ponad połowa ląduje na wysypiskach w przeciągu roku od daty powstania. Sam proces produkcji pochłania ogromne zasoby wody i energii, a równocześnie uwalnia do środowiska szereg toksycznych substancji. Gdzie w takim razie kupować ubrania i jakich zasad przestrzegać, aby stworzyć szafę w stylu zero waste?

  • Kupuj mniej. Unikaj wyprzedaży i przypadkowych wizyt w galeriach handlowych, które sprzyjają kompulsywnym zakupom.

  • Wybieraj ubrania z drugiej ręki. Kupuj odzież w second-handach, na sąsiedzkich wyprzedażach i portalach ogłoszeniowych. Nie dość, że przysłużysz się środowisku, to jeszcze sporo zaoszczędzisz. A radość ze znalezionej perełki będzie ogromna!

  • Jeśli kupujesz nowe ubranie, rób to świadomie. Szukaj odzieży wyprodukowanej w Polsce, ekologicznej lub opatrzonej certyfikatem fair-trade.

  • Stawiaj na jakość, a nie ilość. Zamiast kilku tanich koszulek, lepiej kupić jedną droższą, ale porządną, która posłuży wiele lat.

  • Dbaj o ubrania, które już masz.

  • Naprawiaj zamiast wyrzucać. Naucz się cerować, przyszywać guziki, skracać spodnie i robić drobne przeróbki. Jeśli nie masz na to czasu, znajdź zaufanego krawca lub krawcową.

  • Nie wyrzucaj ubrań do kosza. Rzeczy, których nie nosisz, rozdaj lub sprzedaj.

Więcej o minimalizmie w modzie dowiesz się z artykułu: Minimalizm i zabawa modą – możesz to połączyć!

minimalistyczna garderoba

Oczywiście to tylko niektóre sposoby na bezśmieciowe, minimalistyczne życie. Więcej przydatnych informacji i pomysłów znajdziesz na blogach o zero waste, a także w książkach poświęconych tej tematyce. Na polskim rynku wydawniczym ukazało się dotychczas kilka interesujących pozycji, m.in.: “Pokochaj swój dom” (ang. Zero Waste Home) Bei Johnson, “Życie zero waste” Katarzyny Węgrowskiej czy książka z przepisami zero waste “Bez resztek” autorstwa Jagny Niedzielskiej.

Data publikacji: ostatnia modyfikacja:

Mogą Cię zainteresować
Inne artykuły w kategorii Porady
Zobacz więcej artykułów w kategorii Porady
Komentarze
Minimalizm i zero waste to moja filozofia życia i staram się wciela je we wszystkie sfery życia. Niedługo odbieram mieszkanie na Green Mokotowie i na pewno zastosuje się do waszych rad, dzięki :)
  • Dodano 12 dni temu